Kosz Świąteczny

Skąd się wziąła idea paczki świątecznej?

W Hiszpanii istnieją zwyczaje, pielegnowane od pokoleń w przekonaniu, że są one typowe dla kraju i jego kultury społecznej. Właśnie w dniach poprzedzajacych Świeta Bożego Narodzenia, taką ugruntowaną tradycją jest obdarowywanie klientów, pracowników, znajomych i przyjaciół koszykiem pełnym tutejszych przysmaków. Jest to oczekiwana “Cesta de Navidad” (Kosz Świąteczny). Taka paczka zawiera zwykle: szynkę iberyjską, lub serrano, różne wykwintne wędliny, puszki z sardynakmi, tunczykiem i owocami morza, wina i oczywiście słynne “turrones”, czyli słodycze typu “nugat”, produkowane z migdałów, wyłacznie na okres bożonarodzeniowy.

Zestaw produktów na Boże Narodzenie

Zestaw produktów na Boże Narodzenie

W tym miejscu warto jednak podkreślić, że dzisiejsi Hiszpanie nie mogą sobie przypisać wyłączności w tej kwestii. Zwyczaj dawania kosza z jedzeniem był już znany w czasach rzymskich i nosił nazwę “sportula”, od esparto, materiału z jakiego był wykonany kosz używany do transportu. Z biegiem czasu nazwa “sportula” stała się synonimem prezentu lub nagrody.

W grudniu miała miejsce bardzo ważna “sportula”, która w terminie zbiegała się z Saturnaliami, urządzanymi na cześć boga Saturna. Na tę okoliczność składano ofiary ze zwierząt i organizowano publiczne uczty.

Rzymska uczta

Rzymska uczta

Przed uroczystościami domostwa dekorowano roślinnością i świecami. W gronie rodzinnym i z przyjaciółmi wymieniano się sportulami zawierajacymi oliwę, suszone figi, liście laurowe i inne produkty żywnościowe, jak sławny i ceniony sos garum, stosowany do wiekszości potraw. Wszystko to przypadało na koniec pory roku o długiej nocy i krótkim dniu i na początek okresu światła i narodzin Sol Invictus, wraz z zimowym przesileniem.

Ten styl świętowania leżał u podstaw cywilizacji rzymskiej i lud nie był skłonny zrezygnować z odwiecznych przywilejów. Chrześcijańska hierarchia miała ogromne trudności z ukróceniem praktyk, którym społeczeństwo oddawało się nadal z upodobaniem. Nie było innego rozwiązania, jak szukać kompromisu i zastąpić narodziny rzymskiego boga Sol Invictus, narodzinami Jezusa z Nazaretu. Wiele z opisanych zwyczajów adaptowano jako ceremonial chrześcijańskiego święta Bożego Narodzenia.

Boże Narodzenie jest więc asymilacją, ze strony kościoła, najbardziej zakorzenionych pogańskich obyczajów,  przez nadanie Jezusowi Chrystusowi tej samej symbolicznej roli Odnowiciela, jaką wcześniej przypisywano sile Sol Invictus, czyli słońca. Aktualnie jesteśmy w stanie pogodzić te dwie tendencje. Rozumiemy na czym polega odrodzenie się przyrody i jakie znaczenie ma dla wielu osób obchodzenie najważniejszego katolickiego święta, jakim jest Bożego Narodzenie. Na marginesie tych rozważań musimy przyznać, ze ofiarowywanie prezentów, pomaga utrzymać i wzmocnić więzi rodzinne, przyjacielskie jak również społeczne.

Rozdawanie paczek z żywnością ma większe znaczenie, niż moglibyśmy wcześniej przypuszczać. Zmieniły się uwarunkowania; dawniej, w starożytnym Rzymie, odzwierciedlało to stosunki między bogatymi a plebsem, dzis przyjmujemy inne, ale wciaż tak samo wspaniałomyślne zasady. Mamy nadzieję, że ten piękny zwyczaj nadal będzie się rozwijał. Hojność to wspaniała cecha charakteru.

Jeśli Państwo zastanawiają się, czy nie ofiarować paczki świątecznej swoim najbliższym; proszę najpierw sprawdzić nasze propozycje.

 

 

Publicado en Szynka z Hiszpanii.